Τα 13 Κέντρα Καινοτομίας: Η Ιδέα που Μετασχηματίζει την Εκπαίδευση

Η σύγχρονη εκπαίδευση απαιτεί καινοτομία, δημιουργικότητα, κριτική σκέψη και ψηφιακή εγγραμματοσύνη. Στην Ελλάδα, η πρωτοβουλία των 13 Κέντρων Καινοτομίας αποτελεί ιδέα της Ζαχαρούλας Σμυρναίου, η οποία πριν από περίπου 4 χρόνια έγραψε την αρχική πρόταση για τη δημιουργία τους. Η πρόταση αυτή οδήγησε στην νομοθετική ίδρυση των Κέντρων το 2024 ως επίσημες δομές του Υπουργείου Παιδείας.

Υπό την επιστημονική εποπτεία της Σμυρναίου, τα Κέντρα αποτελούν μέρος των διεθνών Future Classroom Labs, ενώ η ίδια θα υπηρετεί ως Leader Ambassador, προωθώντας την καινοτομία στην εκπαίδευση σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.

Τα Κέντρα έχουν σχεδιαστεί για να μετασχηματίσουν τον τρόπο που οι μαθητές αλληλεπιδρούν με τη γνώση, την τεχνολογία και την κοινωνία, ενσωματώνοντας STE(A)M εκπαίδευση, ηθική, κριτική σκέψη, βιωματική μάθηση και εξ αποστάσεως δυνατότητες μέσω του Virtual Κέντρου Καινοτομίας.

Σκοπός των Κέντρων

Τα Κέντρα παρέχουν ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα μάθησης που ενισχύει:

• Συνεργασία και δημιουργικότητα
• Ανάπτυξη ψηφιακών δεξιοτήτων
• Ηθική συνείδηση και υπεύθυνη χρήση πληροφοριών
• Κριτική σκέψη απέναντι στα fake news

Απευθύνονται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης, καλύπτοντας όλο το φάσμα εκπαιδευτικών αναγκών.

Στόχοι

Προώθηση STE(A)M εκπαίδευσης: Ρομποτική, προγραμματισμός, ψηφιακή κατασκευή, τεχνητή νοημοσύνη.

Βιωματική μάθηση και project-based activities

Συνεργασία και καινοτομία

Ψηφιακός μετασχηματισμός

Ηθική και κριτική σκέψη: Εκπαίδευση για υπεύθυνη χρήση τεχνολογίας, αξιολόγηση πληροφοριών και αντιμετώπιση fake news.

Από ποιους χώρους αποτελείται ένα Κέντρο Καινοτομίας

• Εργαστήριο Ρομποτικής και Προγραμματισμού
• Χώρος Δημιουργικής Κατασκευής (Makerspace)
• Χώρος Ψηφιακών Τεχνολογιών και VR/AR
• Χώρος Συνεργασίας και Ομαδικών Δράσεων
• Χώρος Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικών
• Virtual Κέντρο Καινοτομίας: Online πλατφόρμα για εργαστήρια, σεμινάρια και projects σε όλη τη χώρα.

Χρηματοδότηση και Φορέας Υλοποίησης

Υλοποιούνται από το ΙΤΥΕ “Διόφαντος”, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ / Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Ανάπτυξης 2021–2027.

Βασική Φιλοσοφία Σχεδιασμού

• Ανοιχτοί και ευέλικτοι χώροι
• Τεχνολογική υποδομή αιχμής
• Εστίαση στη δημιουργικότητα, την ηθική και την κριτική σκέψη
• Συμβολή στην εκπαίδευση εκπαιδευτικών, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων inclusion και fake news

Προστιθέμενη Αξία και Ωφέλη

Για μαθητές:

• STE(A)M δεξιότητες και ψηφιακή εγγραμματοσύνη
• Ηθική συνείδηση και κριτική σκέψη
• Υπεύθυνη χρήση πληροφοριών και αντίσταση σε fake news

Για εκπαιδευτικούς:

• Νέες παιδαγωγικές μέθοδοι και θέματα ηθικής
• Πρόσβαση σε καινοτόμο περιβάλλον και Virtual Κέντρο
• Συμμετοχή σε δίκτυα συνεργασίας και έρευνας

Εγκαίνια και Επίσημες Εκδηλώσεις

Τα Κέντρα εγκαινιάστηκαν στην Υπάτη, όπου παρουσιάστηκε το Κεντρικό Συντονιστικό Κέντρο, και στα Ιωάννινα, παρουσία της Υπουργού Παιδείας, Σοφίας Ζαχαράκη, ενώ στα Ιωάννινα παρέστη και ο Πρωθυπουργός. Οι εκδηλώσεις τόνισαν τη σημασία των Κέντρων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την εκπαίδευση.

Συμπέρασμα

Τα 13 Κέντρα Καινοτομίας, αποτέλεσμα της πρότασης και ιδέας της Ζαχαρούλας Σμυρναίου, είναι χώροι βιωματικής, συνεργατικής και καινοτόμας μάθησης. Ως μέρος των Future Classroom Labs, με τη Σμυρναίου ως Leader Ambassador, προετοιμάζουν μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας εκπαίδευσης για τις προκλήσεις του μέλλοντος, ενισχύοντας τη δημιουργικότητα, την κριτική σκέψη, την ηθική και την ψηφιακή παιδεία.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Σμυρναίου, Ζ. (2020). Proposal for Innovation Centers in Greek Education: Vision and Framework. ΙΤΥΕ «Διόφαντος».

Σμυρναίου, Ζ., & Κότσαρη, Κ. (2022). Shaping the Future: Greece’s Innovation Centers as Hubs for Sustainable Practices in Constructionist Education. Constructionism Journal, 8(2), 45-67.

Σμυρναίου, Ζ. (2023). Virtual Innovation Centers: Extending Learning Beyond Physical Boundaries. Εκπαιδευτική Τεχνολογία & Καινοτομία, 15(1), 23-41.

Σμυρναίου, Ζ. (2024). Ethics, Inclusion and Digital Literacy in Innovation Centers. Proceedings of the 17th International Conference on Informatics in Education, Αθήνα.